12.03.2015

Spuścizna audiowizualna Jerzego Ficowskiego w Narodowym Archiwum Cyfrowym

W siedzibie Naczelnej Dyrekcji Archiwów Państwowych 11 marca odbyła się uroczystość przekazania do zasobu Narodowego Archiwum Cyfrowego spuścizny audiowizualnej Jerzego Ficowskiego - poety, pisarza, tłumacza, autora piosenek i utworów dla dzieci, znawcy kultury cygańskiej i żydowskiej oraz twórczości Brunona Schulza; odkrywcy talentu cygańskiej poetki Bronisławy Wajs – Papuszy.

W spotkaniu, które otworzył Naczelny Dyrektor Archiwów Państwowych Władysław Stępniak, uczestniczyli m.in. wdowa po poecie pani Elżbieta Ficowska i prof. Jerzy Kandziora, znawca życia i twórczości Jerzego Ficowskiego.



Spuściznę Jerzego Ficowskiego przedstawiła Katarzyna Kalisz z Narodowego Archiwum Cyfrowego. Zbiory audiowizualne Jerzego Ficowskiego tworzy prawie 2,5 tysiąca jednostek archiwalnych dokumentów fotograficznych (pozytywów, negatywów, diapozytywów), dźwiękowych (taśm szpulowych, kaset magnetofonowych, płyt CD) i filmowych (taśm światłoczułych, VHS i płyt DVD).

Papusza


Zespół zawiera fotografie i filmy rodzinne, materiały o Cyganach (m.in. zdjęcia cygańskiej poetki Bronisławy Wajs – Papuszy), judaika, fotografie i fotokopie dokumentów dotyczących Brunona Schulza, audycje radiowe, reportaże, koncerty, filmy dokumentalne, zdjęcia zebrane do książki „Wspominki starowarszawskie: karty z raptularza” (Warszawa, 1959).

Wśród autorów zdjęć zgromadzonych przez Jerzego Ficowskiego są: Czesław Bańkowski, Norbert Boronowski, Erazm Ciołek, Jerzy Dorożyński, Benedykt Jerzy Dorys, Irena Jarosińska,
Jan Kosidowski, Janusz Krippendorf, Tomasz Michalak.


Część fotografii, nagrań i filmów wykonał sam Jerzy Ficowski.

Zbiory zostaną zdigitalizowane i udostępnione w serwisie szukajwarchiwach.pl

* * *

Jerzy Ficowski (ur. 4 września 1924 r. w Warszawie – zm. 9 maja 2006 r. tamże) – pisarz, poeta, tłumacz, znawca życia i kultury cygańskiej i żydowskiej oraz twórczości Brunona Schulza, autor tekstów piosenek, pisał utwory dla dzieci; w latach 1948-1983 członek byłego Związku Literatów Polskich; od 1970 r. członek oraz członek zarządu Polskiego PEN Clubu, w latach 1974-1988 członek zarządu Sekcji Literackiej Stowarzyszenia Autorów ZAiKS; od 1989 r. członek Stowarzyszenia Pisarzy Polskich, od 1949 r. członek angielskiego „Gypsy Lore Society”; laureat wielu nagród m.in. w 1977 r. Polskiego PEN Clubu; w 1980 r. Nagrody Literackiej im. Tadeusza Sułkowskiego; w 1984 r. Nagrody Fundacji im. Alfreda Jurzykowskiego; w 1986 r. Nagrody Literackiej Kacetnika; w 1987 r. Stowarzyszenia Autorów ZAiKS; w 2005 r. Nagrody Literackiej im. Władysława Reymonta.

W czasie okupacji (od 1941 r.) Jerzy Ficowski działał w konspiracji, w 1943 r. aresztowany przez Niemców został osadzony na Pawiaku; w powstaniu warszawskim walczył na Mokotowie, jako żołnierz AK w pułku „Baszta”, następnie wzięty do niewoli przebywał w obozach hitlerowskich; od 1946 r. współpracował z wieloma polskimi czasopismami; w latach 1948-1950 odbył szereg wędrówek z Cyganami; w 1949 r. trafił do taboru Dionizego Wajsa. Tam poznał poetkę Bronisławę Wajs – Papuszę, której wiersze przełożył i wraz z Julianem Tuwimem przyczynił się do ich wydania. W 1953 r. ukazała się książka Jerzego Ficowskiego pt.„Cyganie polscy”.



Twórczość Jerzego Ficowskiego obejmuje utwory poetyckie, w których nawiązywał do awangardy okresu międzywojennego, groteski i elementów świata fantastycznej baśni. Od 1960 r. pisał teksty piosenek. W 1970 r. na Międzynarodowym Festiwalu Piosenki w Sopocie zdobył nagrodę za utwór Jadą wozy kolorowe. Piosenki z tekstami Jerzego Ficowskiego śpiewali m.in. Anna German, Kalina Jędrusik, Jerzy Połomski, Maryla Rodowicz, Irena Santor, a także Państwowy Zespół Ludowy Pieśni i Tańca „Mazowsze”.

W 1975 r. Jerzy Ficowski podpisał „List 59”, za co jego twórczość objęto całkowitym zakazem druku do 1980 r. (publikował w drugim obiegu); należał do Komitetu Samoobrony Społecznej KOR. W 1988 r. był członkiem niezależnego stołecznego komitetu organizującego obchody 45-lecia powstania w getcie warszawskim. W tym samym roku został wyróżniony znaczkiem pocztowym „Solidarności”, wydanym z okazji 40-lecia jego książek.



Jerzy Ficowski został odznaczony m.in. w 1949 r. w Londynie Krzyżem Walecznych za udział w walkach w powstaniu warszawskim, również w Londynie w 1984 r. Krzyżem Armii Krajowej, w 2004 r. Krzyżem Komandorskim z Gwiazdą Orderu Odrodzenia Polski; jako pierwszy w 1999 otrzymał tytuł Człowieka Pogranicza.

Brak komentarzy:

Prześlij komentarz